१०० वर्ष सामाजिक बांधिलकीचा बार्न्सचा १०० वर्षांचा प्रवास

देशातील तिसरी, तर महाराष्ट्रातील पहिली निवासी शाळा आज करणार १०० वर्ष पूर्ण…

नाशिक प्रतिनिधी :/  आणि देवळालीची शान म्हणून ओळखली जाणारी बार्न्स स्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज ही शाळा २९ जानेवारी रोजी १०० वर्षांचा प्रवास पूर्ण करत आहेत हे आम्हा नाशिककरांसाठी अभिमानास्पद गोष्ट आहे.

बार्न्स स्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज देवळाली एक महत्त्वपूर्ण टप्पा साजरा करत आहे – ते म्हणजे शताब्दी वर्ष.

शंभर वर्षे ज्यामध्ये दूरदृष्टीचा उल्लेखनीय इतिहास; विश्वसनीयता ,यश आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, हजारो मुलांचे जीवन ज्यांनी आपल्या समुदायाला आणि त्यापलीकडे जाऊन आकार दिला आणि प्रभावित केले आहे, प्रभावित झाले आणि त्यांचे संगोपन केले आहे. हा आपला इतिहास आहे.

बार्न्स स्कूलचे अस्तित्व म्हणजेच केवळ संस्थापकच नव्हे तर शाळेचे हितचिंतक आणि अग्रगण्य पालकही आहेत ज्यांनी या शाळेच्या शिक्षण पद्धतीवर , तेथील शैक्षणिक वातावरण तयार करण्याच्या भव्य प्रयोगावर विश्वास ठेवला.

आर्चडीकॉन बार्न्सच्या नेतृत्वाखाली ही संस्था २९ जानेवारी १९२५ रोजी स्थापन करण्यात आली शाळेचे संस्थापक दूरदर्शी आणि वास्तववादी होते. ते शाळेचे मार्गदर्शक होते आणि त्यांच्या प्रेरणेने सर्वांसाठी पाया रचला होता. तथापि, १०० वर्षांच्या परिश्रमांत ,शाळेच्या यशात निडर नेते, समर्पित पालक, हुशार आणि समर्पित शिक्षक, माजी विद्यार्थी, आजी-आजोबा आणि मित्रांनी योगदान दिले आहे आणि भविष्यातही असेच अनेक विद्यार्थी योगदान करतील. बार्न्सचा उल्लेखनीय इतिहास साजरा करताना, ज्यांनी शाळेला गरज असताना आणि नेहमीच मदत करण्यास तयार असलेल्या शाळेच्या हितचिंतका व शाळेच्य कार्यपध्दतीवर विश्वास ठेवणारे सर्व व्यक्तींबद्दल आम्ही कृतज्ञ आहोत.

शाळेतील एक जुना बार्निकल म्हणतो, “विद्यार्थ्याला किमान सक्ती, नियमन आणि समायोजनासह नेतृत्व आणि प्रोत्साहन देऊन मुलाला त्याच्या स्वतःच्या अनुभवातून शिकण्यास आणि वाढण्यास प्रोत्साहित करण्याची शिकवण्याची संकल्पना वर्षानुवर्षे वैयक्तिक व्यक्तीच्या विकासात सर्वात प्रभावी पद्धत म्हणून सिद्ध झाली आहे”

एक शतकानंतर, हेच शिक्षण आदर्श बार्न्सच्या अनुभवाच्या केंद्रस्थानी आहे.

लॉर्ड विलिंगटन , मिस्टर स्पेन्स डॉ जास मिसेस जोन्स यांनी नोव्हेंबर १९२३ मध्ये देवळालीतील जवळपास ३०० एकर जमीन रहिवासी शाळेसाठी खरेदी केली आणि ७ नोव्हेंबर १९२३ ला सर जॉर्ज लॉयड याच्या हस्ते शाळेच्या इमारतीच्या पायाभरणीचा समारंभ झाला आणि २० जानेवारी रोजी मुंबईहून देवळाली स्टेशनवर मुलांची १ली रेल्वे आली अनेक आशा , आकांक्षा घेऊन २९ जानेवारी १९२५ रोजी या शाळेची स्थापना करण्यात आली.

विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास हा उद्देश समोर ठेऊन आजही ही संस्था अविरत कार्यरत आहे . ज्ञान साधनेबरोबर सामाजिक बांधिलकी जपत शिक्षण क्षेत्रात भारतातील अग्रगण्य शिक्षणसंस्था पैकी एक संस्था म्हणून ओळखली जात आहे.ब्रिटिश काळातील ही नामांकित शिक्षणसंस्था आजही भारतातील (देशातील) ३ नंबरची आणि महाराष्ट्रातील पहिली निवासी शाळा म्हणून २०२४-२५ ला गौरवण्यात आली आहे.

मुलांना आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे शिक्षण , शैक्षणिक सुविधा क्रीडा क्षेत्रातील विविध उपक्रम उपलब्ध करून देऊन फुटबॉल सारख्या क्रीडा प्रकारात आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील खेळाडू निर्माण करून दिले देत आहे.देशातून- विदेशातून विद्यार्थ्याी शिक्षणासाठी इथे येतात.विशेष म्हणजे या शाळेत आज बऱ्याच जणांनाची ४ थी पिढी शिक्षण घेत आहे.

१०० वर्षांत पदार्पण करताना या वर्षी अनेक सामाजिक उपक्रम राबवले जसे स्वच्छता अभियान , गोरगरीबांनाअन्नदान , अशा सामाजिक कार्यात विद्यार्थ्यांना सहभागी करून समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचण्यासाठी प्रयत्न करण्यात आले.समाजासाठी आपले ही काही देणे असते याची जाणीव विद्यार्थ्यांना करून दिली.प्राचार्या उत्तरा कुलकर्णी यांनी या सर्व उपक्रम वर्षभर राबवून विद्यार्थ्यांना सामाजिक बांधिलकी कशी जपावी हे शिकवले.

आपलं बालपण आणि आपली शाळा एक जिव्हाळ्याचा संबंध असतो २९ जानेवारीच्या १०० वर्षपूर्णता सोहळ्याचे साक्षीदार होण्यासाठी २७ जानेवारी पासूनच आमचे विविध क्षेत्रात उच्च पदावर कार्यरत असलेले सर्व माजी विद्यार्थी आपल्या बार्न्सच्या घरी जमा झाले आहेत . या सोनेरी क्षणाचे ते साक्षीदार बनतील.

२९ जानेवारी रोजी सकाळी ९:०० वाजता प्रार्थनेचा सोहळा संपन्न होणार असून या सोहळ्याला मगील अनेक वर्षे शाळेला उच्च पदावर नेण्यासाठी मोलाचा हातभार लावणारे सर्व माजी प्राचार्य , माजी विद्यार्थी नाशिकचे मान्यवर मंडळी, सैन्यदलातील अधिकारी, शाळेचा पालक वर्ग उपस्थित राहणार आहेत या दिवशी विशेष अतिथी म्हणून शाळेचे माजी विद्यार्थी एअर मार्शल अनिल टिपणीस हे उपस्थित राहणार आहेत.

—

बार्न्स स्कूलमध्ये घडलेले काही नामवंत व्यक्ती असे..

स्वर्गीय दिलीपकुमार, विनोद खन्ना, अर्शद वारसी, अर्जून रामपाल, भूमिका चावला, एअर चीफ मार्शल अनिल टिपणीस, श्री सायरस, डॉ. कुटिनो कैसर धुपेशी आदी.